Waarom zonnepanelen of zonnevelden?

Er zijn meerdere redenen om voor zonnepanelen of zonnevelden te kiezen:

  • met zonnepanelen kunnen we onze eigen stroom lokaal opwekken
  • we zijn minder afhankelijk van andere landen en fossiele bronnen
  • zonnestroom wordt in de toekomst goedkoper dan fossiele energie
  • stabiele investering: de zon blijft ieder jaar ongeveer evenveel schijnen
  • zonnestroom kan aan het net terug geleverd worden
  • in de toekomst zullen we steeds meer zonnestroom opslaan met behulp van (buurt)accu’s of waterstof
  • we behouden werkgelegenheid en geld binnen de eigen regio
  • bijdragen aan de opwekking van duurzame energie zonder CO2 uitstoot
  • de gemeente wil bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering, u ook?

Samenwerking in de regio (RES): later op deze pagina.
Berekening gemeentelijke energiedoelen: onderaan deze pagina!

Waarom is duurzame energie noodzakelijk?

De noodzaak voor gemeente Wijk bij Duurstede en Nederland als geheel om over te stappen op duurzame energie, wordt steeds groter want:

  • we zijn afhankelijk van energie in alles wat we doen
  • fossiele brandstoffen raken op (olie, gas en kolen)
  • toevoer uit het buitenland is onzeker
  • gaswinning in Groningen wordt gestopt vanwege aardbevingen
  • gebruik van fossiele brandstoffen leidt tot klimaatverandering

Het klimaat verandert

  • het klimaat verandert door hogere concentratie COen andere broeikasgassen (zoals methaan en lachgas)
  • de gevolgen van klimaatverandering zijn al zichtbaar: overstromingen, stormen en droogte brengen mens, dier, ons hele ecosysteem in de problemen
  • de sociale impact is groot, ook de maatschappelijke kosten zijn hoog
  • daarom is overstappen op duurzame energie op de lange termijn goedkoper

Gemeente Wijk bij Duurstede Energieneutraal!

In haar coalitieakkoord ‘Denken, Durven, Daadkracht!’ heeft de gemeente in 2018 als doel gesteld:

  • Wijk bij Duurstede energieneutraal in 2030
  • 16% duurzame energie opwekken per 2023 (deze raadsperiode)

 

Om energieneutraal te worden is het nodig dat we:

  1. energie besparen
  2. warmte en elektriciteit duurzaam opwekken (ook voor warm water, verwarming, koeling en mobiliteit)
  3. stoppen met gebruik van fossiele brandstoffen (aardgas, olie, kolen)

Samenwerking: Regionale Energie Strategie

Wijk bij Duurstede staat niet alleen in haar doelen:

  • Internationaal: 40% CO2 reductie in 2030, 80-95% in 2050
  • Nederland: 49% CO2 reductie in 2030, 95% in 2050, verminderen van aardgas-inzet
  • Provincie Utrecht: klimaatneutraal grondgebied in 2040
  • Kromme Rijngebied: ambitie in Omgevingsvisie (2016) ‘energieneutraal en het liefst off-grid’ (streven naar volledig gesloten elektriciteitssysteem)

 

Aanbod uit de Regio: Regionale Energie Strategie

  • Klimaatakkoord: landelijke opgave van 42 TWh (= 151.000 TJ) opwek van duurzame elektriciteit in 2030, waarvan 7 TWh op daken en 35 TWh via overige (bewezen) duurzame energiebronnen.
  • 30 regio’s doen een bod (samenwerking tussen gemeenten, provincie en waterschappen). Dit bod moet 12 maanden na de ondertekening van het Klimaatakkoord definitief zijn (verwacht vóór de zomer van 2020)
  • Wijk bij Duurstede maakt deel uit van U16
  • Energievraag in 2050 geschat op 126.000 TJ voor gehele regio
  • Opwekking hiervan binnen de regio is mogelijk
  • Dit betekent een grote ruimtelijke opgave voor iedere gemeente
  • Beproefde middelen zoals zonnevelden, windmolens en biomassa spelen een grote rol
  • Afspraak binnen de U16: niet wachten op de RES afspraken maar zelf met duurzame energie-initiatieven aan de slag gaan

Panelen op daken is voldoende?

Nee. Als we rekening houden met bijna 40% besparing op het huidige energieverbruik, dan kunnen we ongeveer een kwart van onze energiebehoefte opwekken op daken. Dit betekent wel dat álle geschikte daken helemaal vol moeten worden gelegd met zonnepanelen.

 

We hebben vooral stroom nodig, want we willen van het gas af en onze auto’s niet meer op diesel en benzine laten rijden. Hiervoor hebben we bijvoorbeeld zonnevelden op de grond én andere vormen van duurzame energie opwekking nodig.

 

Het totale huidige energieverbruik in Wijk bij Duurstede is 1.287 TJ, dit is zowel elektriciteit als warmte.  Om energieneutraal te worden bij ons huidige energieverbruik dan is dit een mogelijke combinatie aan maatregelen (waarbij realisatie zware maatregelen vergt):

  • én energiebesparing (<500 TJ)
  • én zonne-energie op dak (200 TJ)
  • én zonnevelden of andere vormen van duurzame energie (samen 600 TJ)

Wat doet de gemeente voor zon op daken?

Vrijwel iedereen is het erover eens: de daken moeten in ieder geval optimaal worden benut zodat er zo min mogelijk zonnevelden nodig zijn. Wat er gebeurt er al?

  • panelen op gemeentelijk vastgoed waar mogelijk (o.a. gemeentehuis).
  • we werken mee aan collectieve installaties van EigenWijkse Energie Coöperatie (bijv Mariënhoeve en steenfabriek)
  • Heel Wijk in de Zon: bedrijven helpen met zonnedaken
  • subsidieregeling voor ‘asbest eraf, zonnepanelen erop’
  • Informatie voor particulieren via regionale energieloket en in de EnergieWinkel van EWEC (woningadvies en collectieve inkoop zonnepanelen)
  • Energietafel: inwoners wisselen kennis en ervaring uit en maken gezamenlijk plannen (initiatief van gemeente, Viveste, de EWEC en Natuur- en Milieufederatie Utrecht).

De Kromme Rijngemeenten en Stedin onderzoeken hoe projecten met grotere (boeren)daken gezamenlijk aangesloten kunnen worden. Dit biedt kansen voor minder kabels en lagere kosten. Op dit moment zie je regelmatig boerendaken met maar een deel van het dak gevuld met panelen.

Hoeveel zonnevelden zijn er nodig in Wijk bij Duurstede?

Berekening die aangeeft wat het betekent voor Wijk bij Duurstede om klimaatneutraal te worden, en welke rol zonnevelden en windmolens daarin kunnen spelen:

  • Energieverbruik in Wijk bij Duurstede is 1.287 TJ per jaar (excl. snelwegen)
  • Dit zorgt voor 94.900 ton CO2 uitstoot per jaar
  • Fors inzetten op energiebesparing: bijna 40% reductie is mogelijk
  • Het resterende energieverbruik is 800 TJ
  • Dit moet op duurzame wijze worden opgewekt
  • Opties voor duurzame warmte zijn nog niet bekend voor Wijk bij Duurstede
  • Huidige opwekking van duurzame energie is 3,2 % van het energieverbruik (bron: Klimaatmonitor 2017)

Wat kan er op de daken?

  • Zonnepanelen en -collectoren op daken:  maximaal 200 TJ per jaar opwekken
  • Dus als je alle daken benut én 40% energie bespaart, kun je op daken 20-25 % van de duurzame energie opwekken
  • Dit kun je met 75 hectare zonneveld vergelijken
  • Er blijft over: 600 TJ duurzaam op te wekken

De resterende 600 TJ zou je kunnen opwekken met:

  • 225 hectare zonneveld (vergelijk: ongeveer 340 voetbalvelden) óf
  • 21 windmolens van 3 MW of 10 windmolens van 6 MW en/of
  • gedeeltelijk: biovergister Cothen max 250 TJ (max 8 mljn kuub groengas/ jaar)

(Bronnen: berekeningen van Quintel voor RES-analyse U16, NMU en uit ‘Target Energy Systems Kromme Rijnstreek, TNO, 2017’)

 

Klik op de afbeelding voor een uitvergroting

Ambitie coalitie-akkoord Wijk bij Duurstede 2018-2022

Het college heeft als ambitie neergelegd: 16% duurzame opwekking in 2023. Vanwege beperkt draagvlak voor windmolens in de samenleving wordt in deze collegeperiode gezocht naar alternatieve vormen voor duurzame energie.

Om 16% van het huidige electriciteitsgebruik duurzaam op te wekken:

  • Huidige energieverbruik is 1.287 TJ
  • We houden rekening met 20% energiebesparing, dan blijft 1.030 TJ over
  • 16% hiervan is 165 TJ
  • Zonne-energie is een bewezen duurzame energietechnologie waar we in deze collegeperiode op in kunnen zetten
  • 165 TJ is ongeveer gelijk aan 60 hectare zonnevelden

Plafond van 60 hectare zonneveld in deze collegeperiode

Let wel, 60 hectare zonnevelden is alleen voldoende als we ook fors inzetten op energiebesparing en het benutten van geschikte daken voor zonne-energie.

 

Ter vergelijking: 16% duurzame energie van ons huidige energieverbruik is 206 TJ of 76 hectare zonnevelden. De kans is daarom groot dat er meer zonnevelden nodig zijn.

 

Het voorstel is om 60 hectare zonnevelden te kiezen als bovengrens voor de huidige raadsperiode tot maart 2022 en daarna opnieuw de situatie te beoordelen.

 

Klik op de afbeelding voor een uitvergroting.